Kulak kiri yani buşon kulak kepçesi ile kulak zarı arasında kalan bölgede oluşuyor. Dış kulağın orta kısmında salgı bezleri bulunuyor ve bu salgı bezleri kulak salgısını salgılama görevini üstleniyor. Dış ortamdan kulak içerisine ulaşan toz ve kirin kulak zarına ulaşmasını engelleyen bu salgının kulak sağlığı açısından son derece önemli olduğunu belirtmek gerekiyor.
Çünkü dışarıdan kulağa giren toz ve kir, serumen adı verilen salgıya yapışıyor ve kuruyor. Salgı kuruduğunda kulak kiri dış kulak bölgesinden kulak kepçesine doğru atılıyor. Halk arasında kulak kiri, bir ‘kir’ olarak değerlendirilse de asında vücudun savunma sistemlerinden biridir. Çünkü kulak salısı sayesinde kulak enfeksiyonlara karşı korunur ve aynı zamanda kulağın tahriş olması da engellenir.
Yazı İçeriği
Kulak Kiri Nasıl Temizlenmelidir?
Elbette kulak kiri nasıl temizlenmeli sorusunun yanıtı her birey için çok büyük bir önem taşıyor. Öncelikle kulak kirinin kulak zarına uzak bir noktada oluştuğunu belirtmek gerekiyor. Halk arasında kulak temizliğinin pamuklu kulak çubukları ile yapılması oldukça yaygın bir tercihtir. Ancak kulak çubuğu ya da farklı cisimler ile kulakların temizlenmesi doğru değil. Bu yöntem maalesef kulak kirinin daha da ileriye itilmesine yol açıyor. Hatta bazı hastalarda bu yöntemin kulak zarının yırtılmasına bile neden olabildiğini unutmamak gerekiyor.
Bireyler kulak pisliği temizliğini temiz ve yumuşak bir bez kullanarak yapmalıdır. Kulağın bu bez ile silinmesi kulak kirinin temizlenmesi için yeterlidir. Ancak bazı kişilerde kulak salgısı çok daha fazla olabiliyor. Bu kişilerin 6 ayda bir ya da yılda bir kulak burun boğaz uzmanına başvurarak kulak temizliğinin yapılmasını sağlamalıdır. Özellikle tozlu ortamlarda sıklıkla bulunan kişiler için kulak temizliğinin düzenli bir şekilde yapılması çok daha fazla önem taşıyor. Kulak temizliğinde asla gelişigüzel yöntemler kullanılmamalıdır.
Bilgin olsun –> https://draltanyildirim.com/kulak-kireclenmesi/
Kulak Kiri Neden Olur?
Genel olarak kulak kiri oluşum nedenlerini şu şekilde listeleyebiliriz:
- Tozlu ve kirli ortamlarda bulunmak
- Deniz ve havuza girilmesi ya da duş sırasında kulak salgısının şişmesi
- Dış kulak yolunun yapısal olarak dar olması
- Çeşitli nedenlerle buşonun kulak dışına atılamaması
- İşitme cihazı, tıkaç ve kulaklık gibi cihazların kullanımı
- Kulak temizliğinin, kulak içine yabancı cisim sokularak yapılması
- Kulak salgısının fazla olması
Bu unsurlar kulak kirinin daha yoğun bir şekilde görülmesine de sebebiyet verebiliyor. Kulağı nemli tutan ve bakterilere karşı kulağı koruyan salgıların fazla olması ve kuruluk nedeniyle kulak pisliği kaşıntı gibi çeşitli şikayetlere de yol açabilir. Kaşıntı, kulak yolunda kuruluk olmasından da kaynaklanabilir. Her bireyde her daim bir miktar kulak salgısının olduğunu belirtmek gerekir.
Çeşitli unsurlara bağlı olarak salgının artması da mümkündür ve bu durumda kulakların çok daha titiz bir şekilde, doğru yöntemler uygulanarak temizlenmesi gerekir. Çünkü kulak salgısının dışarıya atılamaması bazı sağlık sorunlarına yol açabilir.
Kulak Kiri Belirtileri
Buşon yani kulak kiri bazı kişilerde hiçbir şikayete sebebiyet vermez. Ancak bazı kişilerde kulak salgısı, kulak yolunda birikmeye başlar. Bu da beraberinde şikayetleri getirebilir. Genel olarak kulak kirinin birikiminin neden olduğu rahatsızlıkları ve belirtileri şu şekilde listeleyebiliriz:
- Kulak tıkanıklığı
- İşitmede azalma olması
- Uğultu ya da çınlama
- Baş dönmesi
- Kuru öksürük
- Kulakta dolgunluk hissi
- Ağrı
- Kötü koku
- Akıntı
- Kaşıntı
Bu şikayetlerin sadece tek kulakta olabileceği gibi her iki kulakta da olabileceğini belirtmeliyiz. Bu gibi durumlarda kulak kiri mutlaka temizlenmelidir. Yukarıda sıralanan şikayetlerden herhangi birinin görülmesi halinde mutlaka kulak burun boğaz uzmanına başvurmalı ve muayene olmalısınız. Çünkü gerekli müdahalenin yapılmaması durumunda şikayetler şiddetlenebilir ve hastaların yaşadıkları sıkıntılara yenileri de eklenebilir.
İlginizi çekebilir –> https://draltanyildirim.com/kulak-cinlamasi/
Kulak Kiri Ağrı Yapar Mı?
Şayet kulak kiri kulağın dış kısmına doğru atılmazsa ya da birikmeye başlarsa ağrıya neden olabilir. Ağrıya kimi zaman kulakta çınlama ya da uğultu gibi şikayetler de eşlik edebilir. Ancak kulakta ağrının farklı nedenlerle de ortaya çıkabildiğini unutmamak gerekir. Bu nedenle hafif bir ağrı olsa dahi zaman kaybetmeden kulak burun boğaz uzmanından randevu almalı ve gerekli muayenenin yapılmasını sağlamalısınız. Zira ihmal edilen kulak ağrıları ileride daha ciddi sorunlarla karşılaşmanıza neden olabilir.
Bebeklerde ve Çocuklarda Salgı Yönetimi
Bebeklerin ve küçük çocukların dış kulak yolu, yetişkinlere kıyasla çok daha dar ve hassas bir anatomiye sahiptir. Bu dönemde oluşan salgı, dışarıya daha zor atılabilir ve doğal olarak ebeveynleri endişelendirebilir. Ancak çocukların kulaklarına herhangi bir yabancı cisim sokmak, zara onarılamaz zararlar verebileceği için son derece tehlikelidir.
Bebeklerin Hassas Kulak Yapısı
Bebeklerin anatomik yapısı henüz gelişme aşamasında olduğundan, dış kulak yolu kısa ve oldukça düz bir yapıya sahiptir. Bu nedenle salgının doğal yollarla dışarı atılması bazen yavaşlayabilir. Sadece banyo sonrasında dışarıdan görünen ıslak kısmı yumuşak bir bezle nazikçe silmek yeterlidir.
Pamuklu Çubuk Kullanımının Riskleri
Çocuklarda kulak çöpü kullanmak, salgıyı doğrudan zarına doğru iterek mekanik bir tıkanıklığa ve hatta işitme problemlerine yol açabilir. Sadece dış kepçe kıvrımlarının havlu kenarıyla temizlenmesi tıbbi açıdan en uygun ve güvenli yaklaşımdır.
Evde Uygulanan Yanlış Kulak Temizleme Yöntemleri
Toplumda kulak hijyeni konusunda kulaktan dolma ve doğru bilinen birçok yanlış uygulama bulunmaktadır. Bu hatalı yöntemler, kulağın kendi kendini temizleme mekanizmasını tamamen bozarak ciddi enfeksiyonlara zemin hazırlar. Özellikle ev ortamında bilinçsizce yapılan kulaktan dolma müdahalelerden kesinlikle kaçınmak gerekir. Uzak durulması gereken hatalı yöntemler şunlardır:
- Ucu pamuklu çubuklarla kanalın iç kısmını derinlemesine kurcalamak ve kaşımak.
- Kulak mumu (ear candling) gibi bilimsel hiçbir tıbbi dayanağı olmayan ve yanık riski taşıyan tehlikeli ürünler kullanmak.
- Tel toka, kürdan, tığ veya anahtar gibi sert ve sivri cisimlerle içerideki kaşıntıyı gidermeye çalışmak.
- Oksijenli su, zeytinyağı veya soğan suyu gibi tahriş edici sıvıları uzman bir doktora danışmadan kanalın içine damlatmak.
Hangi Durumlarda Mutlaka Bir Uzmana Görünmelisiniz?
Kulak tıkanıklığı hissi her zaman basit bir birikimden kaynaklanmayabilir. Bazen altta yatan orta kulak iltihabı veya mantar enfeksiyonu gibi başka bir kulak burun boğaz rahatsızlığı da benzer semptomlar gösterebilir. Eğer evde kendi kendinize sorunu çözemiyorsanız, vakit kaybetmeden profesyonel bir yardım almanız şarttır. Mutlaka bir hekime başvurmanızı gerektiren durumlar şunlardır:
- Giderek şiddeti artan ve geceleri uyandıran zonklama tarzında ağrı yaşanması.
- Kulaktan sarı, yeşil renkli, kanlı veya kötü kokulu bir akıntı gelmeye başlaması.
- Ani başlayan işitme kaybı veya bir anda ortaya çıkan tam bir sağırlık hissi.
- Şiddetli baş dönmesi (vertigo), denge kaybı ve mide bulantısının tıkanıklığa eşlik etmesi.
- İşitme cihazınızın performansında belirgin bir düşüş yaşanması ve kulak kiri nedeniyle cihazın mekanik olarak tıkanması.
İşitme Cihazı Kullananlarda Kulak Kiri Birikimi
İşitme cihazı, kulak tıkacı veya gün içinde sürekli kulak içi kulaklık kullanan kişilerde, salgının doğal yollarla dışarı atılması fiziksel olarak engellenmiş olur. Bu cihazlar dış kulak yolunu uzun saatler boyunca tıkadığı için, salgı içeride hapsolur, zamanla kuruyarak sertleşmeye başlar ve şikayetleri artırır.
Cihazın Temizliği ve Bakımı
İşitme cihazlarının mikrofon ve hoparlör kısımları, salgı nedeniyle kolayca tıkanabilir. Cihazın ömrünü uzatmak ve sağladığı ses kalitesini korumak için günlük olarak özel fırçalarla ve temizleme kitleriyle bakımının yapılması şarttır.
Tıkanıklığı Önleme Yolları
Gün içinde sürekli cihaz kullanan kişilerin, kulak kiri birikimini engellemek adına cihazlarını gece yatarken mutlaka çıkarmaları ve kulak kanalının havalanmasına izin vermeleri büyük önem taşır. Ayrıca hekim kontrolleri aksatılmamalıdır.
Düzenli KBB Muayenesinin Kulak Kiri Kontrolündeki Yeri
Hiçbir tıkanıklık şikayetiniz olmasa dahi, altı ayda bir veya yılda en az bir kez uzman bir Kulak Burun Boğaz hekimine görünmek, potansiyel duyma sorunlarının erken teşhisi için oldukça değerlidir. Özellikle anatomik olarak kanalı dar olan bireylerde, buşon çok daha hızlı birikir ve aniden tıkanıklığa yol açabilir. Hekiminiz, özel aletler yardımıyla kanalın içini detaylıca inceler. Gerekli görüldüğü takdirde, aspiratör adı verilen vakum cihazı veya vücut ısısına uygun özel solüsyonlarla yıkama işlemi yapılarak kulak kiri tamamen ağrısız, risksiz ve son derece güvenli bir şekilde temizlenir. Bu profesyonel müdahale, zarın hasar görmesini engeller.
Anatomik Yapının Buşon Üretimine Etkisi
Kişinin genetik özellikleri ve kulak anatomisi, salgı üretimi ve atılımı üzerinde doğrudan belirleyici bir etkiye sahiptir. Dış kulak yolu doğuştan dar, gereğinden fazla kıvrımlı veya yoğun tüylü olan bireylerde, salgının kuruyup kendiliğinden dışarı dökülmesi çok daha zordur. Aynı zamanda yaşlılıkla birlikte cilt elastikiyetini kaybeder ve salgı bezlerinin yapısı değişir; bu da salgının çok daha kuru ve sert bir form almasına yol açar. Kuru formdaki kulak kiri, kanalda çok daha kolay sıkışır, doğal yollarla atılamaz ve tıkanma hissini ciddi oranda artırır. Anatomik yapınıza en uygun temizlik sıklığını belirlemek için mutlaka KBB hekiminizin yönlendirmelerine uymanız tavsiye edilir.
Yabancı kaynaklar:
https://www.healthline.com/health/earwax-buildup
